Nikel-Sakkarin Temelli PVC-Membran Karbonat (CO32-) Seçici Elektrot ve Potansiyometrik Uygulamaları

Cihan TOPCU

Abstract


Potansiyometrik iyon seçici elektrotların membran bileşiminde yer alan ve iyonofor olarak adlandırılan iyon aktif maddeler, bir çözelti içerisinde çözünmüş halde bulunan katyonik veya anyonik türleri seçme ve tersinir olarak tutma özelliğine sahiptirler. İyonofor olarak kullanılan maddelerin sahip oldukları moleküler boşluklar, iyonik türlerin yükleri veya yan grupların varlığına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bu çalışmada, nikel-sakkarin (Ni-sac) tipi kompleks maddesinin iyon seçici elektrotların yapısında aktif bileşen olarak kullanılması ile özel bir türe karşı duyarlı ve seçici polivinilklorür-membran (PVC-membran) iyon seçici elektrotların hazırlanabilmesi durumu araştırıldı. Nikel-sakkarin. kompleks maddesi kullanılarak farklı oranlarda (PVC-plastikleştirici-iyonofor) membran bileşimleri hazırlandı. Hazırlanan bu membran bileşimleri, katı-kontakt elektrotların yüzeyine kaplanarak karbonat seçici elektrotlar oluşturuldu. Yapılan ölçümler sonucunda Ni-sac kompleks maddesi ile hazırlanan elektrotların karbonat iyonlarına karşı duyarlı ve seçici davranış sergilediği ve en iyi membran bileşiminin %30 PVC, %67 plastikleştirici (Dibütilftalat) ve %3 iyonofor olduğu belirlendi. Hazırlanan PVC-membran karbonat seçici elektrodun yaygın olarak kullanılan anyonik türlerin yanında karbonat iyonlarına karşı 1.0x10-2-1.0x10-6 M arasında her on katlık konsantrasyon değişiminde -24 ± 2 mV eğimle doğrusal cevap sergilediği gözlendi. Elektrodun cevap zamanı ortalama olarak 12 saniye ve tayin limiti ise 6.1x10-7 M olarak belirlendi. PVC-membran karbonat seçici elektrodun cevabının pH=5.0-9.0 arasında çözeltinin pH değişiminden etkilenmediği tespit edildi. Ayrıca 8 hafta kullanım ömrüne sahip PVC-membran karbonat seçici elektrot, ticari olarak satılan farklı maden suyu numunelerindeki karbonat iyonlarının kantitatif analizinde başarıyla kullanıldı.


Keywords


PVC-Membran Sensör; Karbonat seçici Elektrot; Potansiyometri; Karbonat Tayini.

Full Text:

PDF (Türkçe)


DOI: http://dx.doi.org/10.7212%2Fzkufbd.v6i2.231

© 2011 Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi