Türkiye Elektrik Enerjisi Piyasası Gelişim Süreci: Gün Öncesi ve Dengeleme Güç Piyasası Özellikleri

Yunus Biçen

Abstract


Gelişmiş ülkelerin önderliğinde birçok ülkenin enerji piyasalarında 90’lı yılların sonundan itibaren hızlı bir değişim gözlemlenmektedir. Bu değişim özelleşme süreçlerine paralel olarak serbest piyasa yapısına geçiş aşamalarından oluşmaktadır. Yasal düzenleme ve mevzuatlarını hızla tamamlayan ülkeler bu konuda çok büyük kazanımlar elde etmişlerdir. Türkiye 2000’li yılların başlarından itibaren enerji alanında birçok yapısal reforma imza atmıştır. Özel sektör yatırımları bu süreç içerisinde artan bir ivmeyle devam etmiştir. 2015 yılı itibariyle enerji borsasının devreye girmesiyle, özel sektörün katılımının daha sağlam temeller üzerine oturtulması sağlanmıştır. Özellikle elektrik enerji piyasası özel sektör yatırımlarına daha açık, rekabetçi, şeffaf, arz-talep dengesinin sağlandığı, tüm paydaşların yararını esas alan bir yapıya kavuşturulmuştur. Bu çalışmada genel olarak Dünya ve Türkiye’deki enerji piyasa yapılarının gelişimine değinilmiş, Türkiye özelinde elektrik enerjisi piyasa yapısı detaylandırılmıştır. Bu kapsamda ikili anlaşma/türev piyasalar, gün öncesi piyasası, gün içi piyasası ve dengeleme güç piyasası kavramları üzerinden piyasanın şu anki işlevselliği aktarılmaya çalışılmıştır. Piyasa fiyatlarının belirlenmesi ve tahmininde doğrudan veya dolaylı etkili olan faktörlere değinilerek,  piyasada ve akademik literatürde öne çıkan tahmin yöntemleri sınıflandırılmıştır.    


Keywords


Enerji Borsası, Elektrik piyasası, Serbest piyasa, Tahmin

Full Text:

PDF (Türkçe)


DOI: http://dx.doi.org/10.7212%2Fzkufbd.v6i2.357

© 2011 Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi