Kayaç Özelliklerine Bağlı Olarak Kayaç Delinebilirliğinin Yapay Sinir Ağları (YSA) Metodu İle Tahmini

utku Sakız, Olgay Yaralı, Hamit Aydın

Abstract


Bu çalışmanın amacı; kayaç mekanik, indeks ve petrografik özelliklerinden yararlanarak farklı yapay sinir ağları (YSA) modellemesi kullanılarak pratik bir delinebilirlik indeks modeli geliştirmektir. Bu amaçla, laboratuvarımızda farklı kayaçlar üzerinde yapılan DRI test verileri kullanılmıştır. Ayrıca diğer kayaç özellikleri; mekanik (tek eksenli basınç ve Brazilian çekme dayanımı), indeks (Schmidt sertlik ve nokta yükü dayanımı) ve petrografik analiz (ortalama tane boyu, eş değer kuvars içeriği (%), çimentolanma derecesi) sonuçları YSA modellemesi için kullanılmıştır. YSA modellemesinde değişken belirlemede, DRI ve diğer (açıklayıcı) değişkenler arasındaki korelasyona bakılmış ve yüksek korelasyona sahip değişkenler YSA’na girdi parametresi olarak seçilmiştir. Seçilen parametrelerden 14 veri ağın eğitimi için, 7 veri ise test için kullanılmış ve en anlamlı sonucu veren model belirlenmiştir. Testler sonucunda tahmin edilen DRI sonuçları ile deneylerden elde edilen gerçek DRI sonuçlarının karşılaştırması yapılmıştır. Sonuç olarak YSA ile modellenen DRI sonuçlarının deneysel verilerden elde edilen sonuçlara oldukça yakın olduğu görülmüştür. 


Keywords


Kayacın mekanik özellikleri, delme oranı indeksi, yapay sinir ağları

Full Text:

PDF (Türkçe)


DOI: http://dx.doi.org/10.7212%2Fzkufbd.v1i1.456

© 2011 Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi