Ekvatoral iyonosferik E bölgesi için NeQuick modeli ve QBO arasındaki ilişkinin incelenmesi

ramazan atıcı, selçuk sağır, Serhat Korlaelçi

Abstract


Bu çalışmada, iyonkürenin E bölgesi elektron yoğunluğu parametresi kullanılarak,  bir iyonküre modeli olan NeQuick modeli özellikle ekvator bölgesi parametresi olan QBO açısından değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, ekvator bölgesinde bulunan Learmonth istasyonu için Yerel Zaman (YZ) 24:00 ve 12:00 de  NeQuick modelinden ve iyonsondadan elde edilen elektron yoğunluğu değerlerinin farkının (∆NmE= NeEölç-NeENeQuick) QBO verileri ile ilişkisi, solar maksimum ve solar minimum durumları da göz önünde bulundurularak, istatistiksel çoklu regresyon modeli aracılığıyla incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda, hem gece hem de gündüz durumlarında solar maksimum durumundaki ilişkinin solar minimum durumundaki ilişkiden daha güçlü olduğu görüldü. Solar minimum durumunda, her iki zaman dilimi için QBO ile ∆NmE arasındaki ilişki negatiftir. 24:00 YZ için, ∆NmE değişimlerin solar maksimum durumunda %55 i, solar minimum durumunda % 37 si QBO ile açıklanabilmektedir. 12:00 YZ için, ∆NmE değişimlerin solar maksimum durumunda %58 i, solar minimum durumunda % 22 i QBO ile açıklanabilmektedir. Hem gece hem de gündüz durumlarında QBO nun tüm setinin QBO doğu ve batı değerlerinden ∆NmE deki değişimleri daha az etkilediği ve QBO’nun dalgalar aracılığıyla momentum taşıması sonucunda, ölçülen ve NeQuick model ile hesaplanan elektron değerleri arasındaki farkın azaldığı görüldü. Böylece, NeQuick modele QBO nun eklenmesiyle modelin ekvator bölgesi için gerçek verilere daha yakın hesaplamalar yapacağı düşünülmektedir.


Keywords


İyonkürenin E bölgesi; Elektron Yoğunluğu; NeQuick Model; QBO; Çoklu regresyon analizi

Full Text:

PDF (Türkçe)


DOI: http://dx.doi.org/10.7212%2Fzkufbd.v7i2.564

© 2011 Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi