Damsa Barajı (Nevşehir) Yüzey Suyu Kalitesinin Coğrafi Bilgi Sistemi İle Mekansal Analizi

Erkan Kalıpcı, Hüseyin CÜCE, Süleyman TOPRAK

Abstract


Yapılan bu çalışmada; Nevşehir ilinin içme ve sulama suyu ihtiyacını karşılayan Damsa Baraj Gölü su kalitesi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında 2015 yılında 28 adet ölçüm istasyonu için 4 mevsim; İlkbahar (Mayıs-2015), Yaz (Temmuz-2015), Sonbahar (Ekim-2015) ve Kış (Aralık-2015) aylarında olmak üzere toplamda 112 adet numune alınarak örnekleme yapılmıştır. Numune alınan ölçüm istasyonlarının koordinatları Magellan Explorist 710 GPS cihazı ile belirlenmiştir. Her ölçüm noktasından TS S667-3 numune taşıma ve muhafaza standardına göre anlık numune alınmış ve aynı gün içinde laboratuvara getirilmiştir. Yüzeyden örneklenen tüm su numunelerinde; pH, sıcaklık, çözünmüş oksijen (ÇO), amonyum (NH4-N) fiziko-kimyasal kalite parametreleri yanında demir (Fe), bakır (Cu) ve çinko (Zn) ağır metal türlerinin konsantrasyonları tespit edilerek Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ile baraj suyu kalitesi konumsal olarak değerlendirilmiştir. Her bir parametre için oluşturulan mekânsal dağılım haritaları incelendiğinde, Damsa Barajının sıcaklık ve pH yönünden su kalitesinin I. sınıf su (çok iyi), çözünmüş oksijen konsantrasyonu bakımından II. sınıf su (iyi), amonyum (NH4+) yönünden II. sınıf su (iyi) olduğu belirlenmiştir. Demir (Fe+2) ve bakır (Cu+2)konsantrasyonunun yüksek olduğu, Çinko (Zn+2) yönünden ise nispeten düşük konsantrasyonlar ihtiva ettiği tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda; çözünmüş oksijen, pH, sıcaklık ve amonyum parametreleri bakımından Damsa Baraj suyunun, tarımda sulama suyu olarak kullanıma elverişli olduğu fakat, ölçülen ağır metaller ve toksik madde yönünden ise kullanımına uygun olmadığı tespit edilmiştir. Suların verimli bir şekilde kullanılması ve ekolojik dengenin devamlılığı için, belirli dönemlerde tekrarlanmak suretiyle su kaliteleri sürekli olarak izlenmeli ve kirlenme durumunda gerekli müdahalelerin yapılması sağlanmalıdır. 


Keywords


Damsa Barajı, Su Kalitesi, Mekansal Analiz, Nevşehir.

Full Text:

PDF (Türkçe)


DOI: http://dx.doi.org/10.7212%2Fzkufbd.v1i1.842

© 2011 Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi