Türk inşaat sektöründe uyuşmazlık çözüm kurulu uygulamaları

Pelin Alpkökin

Abstract


Yüksek teknoloji ve mühendislik gerektiren büyük bütçeli ulaşım altyapı projeleri, sahip oldukları riskler ve sözleşme tarafları arasında doğurabilecekleri uyuşmazlıklar itibariyle önemli projelerdir. Uluslararası ulaşım altyapı işlerinde, FIDIC (Müşavir Mühendisler Uluslararası Federasyonu) tipi sözleşmelere sıklıkla rastlanmaktadır. FIDIC’in, 1999 basımı sözleşme şartları ile standart olarak sunduğu Uyuşmazlık Çözüm Kurulu (UÇK), hukuk veya tahkim yolu ile uyuşmazlıkların çözümünden önce başvurulan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Uyuşmazlık kurullarının bir türü olan UÇK, tamamen bağımsız, tarafsız,  profesyonel, teknik ve mühendislik yönü ağır olan üye veya üyelerden oluşur. Bir diğer önemli avantajı, mahkeme veya tahkime oranla daha kısa süre ve maliyetle, tarafların uygulamakla yükümlü oldukları karar verebilmeleridir. Bu çalışmada, ülkemizde son 15 yılda kullanılmaya başlanan UÇK’lere dair bir değerlendirme sunulmuştur. Öncelikle, 1970’lerden itibaren uluslararası projelerde uygulanan uyuşmazlık kurulları ve türleri tanıtılmış, FIDIC altında UÇK’lerin seçim ve atanma usulleri ile işleyişleri, uluslararası tecrübe ve örneklerle açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında, UÇK’lere dair yerel algı, bilgi ve tecrübenin değerlendirilmesi için, Türk inşaat sektöründe altyapı işlerinde uzmanlaşmış müteahhit ve müşavir firma yetkililerini hedefleyen bir anket düzenlenmiştir. 11 adet uzman ve yetkili ile yapılan ankette, katılımcılardan, öncelikle ulaşım altyapı işlerine dair riskleri ve sonrasında farklı uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin bu risklerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümdeki etkinliklerini ve memnuniyetlerini derecelendirmeleri istenmiştir. Yakın gelecekte Türk inşaat sektöründe kullanımı yoğunlaşacağı düşünülen uyuşmazlık kurulları ile ilgili bilgi ve tecrübenin geliştirilmesi gerektiği, yerel kurul üyelerine ihtiyaç duyulduğu, avantajları bilinmesine rağmen kurul kararlarının uygulanmasına dair bazı şüphelerin bulunduğu elde edilen önemli sonuçlar arasında yer almıştır.


Keywords


Uyuşmazlık çözüm kurulu, FIDIC, Ulaşım projeleri



DOI: http://dx.doi.org/10.7212%2Fzkufbd.v7i2.976

© 2011 Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi